Wetten en Regels

Mogen mensen met een uitkering vrijwilligerswerk doen? Ik wil een onkostenvergoeding geven, waar moet ik rekening mee houden? Hoe zit het met de VOG? Mag iedereen vrijwilligerswerk doen? Hoe zit het met de Algemene Verordening Gegevensbescherming?

Vrijwilligerswerk en uitkeringen

Een veel gehoorde vraag is: “Mag ik vrijwilligerswerk doen als ik een uitkering van Inkomensondersteuning van de gemeente of een andere uitkeringsinstantie heb?” Mensen met een uitkering mogen in principe vrijwilligerswerk doen. Zaken die hierbij een rol spelen zijn: welke uitkering iemand heeft, regels van deze uitkeringsinstantie en het soort vrijwilligerswerk dat je doet of wil doen. Zie voor meer informatie de website van het NOV.

Vrijwilligersvergoeding

Vrijwilligersorganisaties mogen zelf beslissen of zij vrijwilligers een onkosten- of vrijwilligersvergoeding geven. De vergoedingen zijn wel aan regels gebonden, zowel van de belastingdienst als van uitkerende instanties. Lees op de website van het NOV meer over vrijwilligersvergoedingen.

Bijdrage aan veilige omgeving / VOG

In Nederland doen ruim twee miljoen mensen vrijwilligerswerk met kinderen. Het Ministerie van VWS vindt het belangrijk dat kinderen in Nederland veilig kunnen sporten en spelen. Op de eerste plaats zijn vrijwilligersorganisaties zelf verantwoordelijk voor een veilig klimaat op de sport- of hobbyclub, maar de overheid kan dit stimuleren.

Om de clubs te ondersteunen heeft de rijksoverheid diverse instrumenten ontwikkeld waarmee het vrijwilligerswerk aantoonbaar veiliger wordt. De vereniging NOV en Movisie hebben samen het project In veilige handen gerealiseerd. Op www.inveiligehanden.nl vind je alles over het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Zo kunnen organisaties gebruik maken van gedragsregels uit de toolkit 'In veilige handen'. Ook Eindhoven Doet biedt een training In veilige handen, gratis voor Eindhovense vrijwilligersorganisaties.

Onderzoek heeft aangetoond dat het vragen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan vrijwilligers bijdraagt aan de veiligheid binnen een vrijwilligersorganisatie. Vrijwilligersorganisaties kunnen, als zij zich aangemeld hebben, de gratis VOG aanvragen voor alle vrijwilligers die werken met kwetsbare mensen en/ of situatie.  Meer informatie en aanmelden op www.gratisvog.nl .

Mag iedereen vrijwilligerswerk doen?

Voor vrijwilligerswerk gelden in grote lijnen dezelfde regels als voor betaald werk. Dat betekent dat kinderen geen vrijwilligerswerk mogen doen tot hun 12e en mensen zonder verblijfsvergunning of werkvergunning ook niet.

Zowel expats als vluchtelingen kunnen een waardevolle toevoeging zijn voor jouw organisatie. Iemand die rechtmatig in Nederland verblijft mag vrijwilligerswerk doen. Dit kunnen zij aantonen met een verblijfsdocument. De organisatie vraagt een vrijwilligersverklaring aan. Zie verder de website van de rijksoverheid .

De groepen die geen vrijwilligerswerk mogen doen zijn: vreemdelingen die wachten op een reguliere verblijfsvergunning en geen asielzoeker zijn (bijv. arbeidsmigranten), vluchtelingen van wie de procedure nog niet is gestart en migranten zonder verblijfsdocument.

Bekijk ook even dit stappenplan voor vrijwilligerswerk voor vluchtelingen.

Arbowet

Vrijwilligers vallen in beginsel niet onder de werkingssfeer van de Arbo-wet. In sommige gevallen zijn de voorschriften uit de Arbo-wet echter wèl van toepassing. Het gaat hierbij om voorschriften die betrekking hebben op vrijwilligerswerk waaraan bijzondere gevaren verbonden zijn voor de gezondheid en veiligheid van de vrijwilligers. Ook voor kwetsbare groepen zijn aanvullende, beschermende maatregelen van kracht.

Meer over veilige arbeidsomstandigheden zijn te vinden op de website van het NOV.

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Op 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing voor alle organisaties die gegevens van personen (persoonsgegevens) in een bestand bewaren. Dus ook vrijwilligersorganisatie moeten zich aan de regels in deze nieuwe verordening houden. Dat geldt zowel voor het bewaren in digitale bestanden als in mappen op een plank. Ook deze laatste moeten voortaan veilig worden opgeborgen zonder dat vreemden daar bij kunnen.

De wet kent drie belangrijke thema’s: 

  • Welke gegevens worden vastgelegd en waarom
  • Hoe en waar worden de gegevens vastgelegd
  • Hoe worden ze beschermd en wat is de procedure in geval van datalekken

Meer over de Algemene Verordening Gegevensbescherming

Op de website van het NOV vind je een stappenplan waarmee je jouw organisatie AVG-bestendig maakt.